امیدعلی صادقی، سرپرست پایگاه میراث جهانی مسجد جامع (عتیق) اصفهان در یادداشتی نوشت: مسجد جامع (عتیق) اصفهان، نه صرفاً یک بنای تاریخی، بلکه آیینه‌ای تمام‌نما از سیر تحول هنر، معماری، ایمان و هویت ایرانی- اسلامی است. این اثر سترگ، همچون متنی زنده، تاریخ معماری مساجد ایران را در لایه‌های گوناگون خود روایت می‌کند؛ روایتی که طی قرون متمادی شکل گرفته و به میراثی ماندگار از نبوغ و خلاقیت معماران این سرزمین بدل شده است.

شکوه این مسجد تنها در وسعت فضاها و عظمت کالبدی آن خلاصه نمی‌شود، بلکه در پیوند ظریف نور، آجر، کاشی و سکوتی است که در جان فضا جاری است. ایوان‌های رفیع، شبستان‌های آرام، طاق‌ها و گنبدهای استوار، هر یک بیانگر اندیشه و ذوق هنرمندانی است که هنر را با ایمان درآمیخته و اثری فراتر از زمان خلق کرده‌اند؛ اثری که هنوز نیز مخاطب را به تأمل و شگفتی وامی‌دارد.

مسجد جامع اصفهان، بخشی جدایی‌ناپذیر از حافظه تاریخی و هویت شهری اصفهان است؛ فضایی که در طول سده‌ها، افزون بر کارکرد عبادی، به کانونی برای تعاملات فرهنگی، علمی و اجتماعی نیز تبدیل شده است. تزئینات کاشی و آجر، کتیبه‌های تاریخی، مقرنس‌کاری‌های ظریف و هندسه دقیق معماری، نه تنها جلوه‌ای بصری، بلکه بازتابی از دانش، جهان‌بینی و اندیشه‌ای ژرف است که هنر را در پیوندی عمیق با معنا و قدسیت قرار داده است.

این مسجد صرفاً یک بنای تاریخی نیست؛ بلکه نمادی از تداوم تمدن ایرانی، پایداری فرهنگی و ظرفیت بازآفرینی هویت در بستر تاریخ است. بنایی که در گذر زمان، حوادث و بحران‌های متعدد را از سر گذرانده است؛ ازجمله آسیب‌های ناشی از آتش‌سوزی سال ۵۱۵ هجری قمری تا دیگر فراز و فرودهای تاریخی. با این همه، هر بار با همت مردمان این سرزمین و تلاش دوستداران میراث‌فرهنگی، حیات دوباره یافته و استوارتر از پیش باقی مانده است.

دهم تیرماه، سالروز ثبت جهانی این اثر ارزشمند، فرصتی برای بازخوانی جایگاه مسجد جامع عتیق در منظومه میراث جهانی است؛ اثری که نه تنها متعلق به یک شهر یا یک ملت، بلکه بخشی از میراث مشترک بشریت به شمار می‌رود. ثبت جهانی این بنا، مسئولیتی تاریخی برای حفاظت، مرمت اصولی و انتقال آن به نسل‌های آینده بر دوش امروز ما قرار داده است.

در روزگاری که جامعه با چالش‌ها و تحولات گوناگون مواجه است، مسجد جامع عتیق همچنان به‌عنوان نمادی از استقامت تاریخی، پیوستگی فرهنگی و استمرار هویت ایرانی-اسلامی معنا می‌یابد. این بنا یادآور آن است که فرهنگ و تمدن، فراتر از بحران‌ها و فراز و فرودهای زمان، توان بقا و بازآفرینی دارد.

امید است سالروز ثبت جهانی مسجد جامع اصفهان، فرصتی برای تأمل دوباره در ارزش این میراث بی‌بدیل و تقویت پیوند میان گذشته پرافتخار و آینده‌ای مسئولانه‌تر در حوزه حفاظت از میراث‌فرهنگی باشد.

انتهای پیام/